Loading...
Nhiều gói thầu tư vấn thời gian gần đây xuất hiện tình trạng HSMT đưa ra các tiêu chí về nhân sự chủ chốt bị nhà thầu phản ánh là quá cao hoặc chưa thực sự phù hợp với tính chất, quy mô công việc. Những yêu cầu về bằng cấp, chứng chỉ hành nghề, số năm kinh nghiệm và số lượng nhân sự không cần thiết có thể làm thu hẹp phạm vi nhà thầu tham dự, ảnh hưởng đến tính cạnh tranh trong đấu thầu.
Tại Gói thầu số 32 – Tư vấn kiểm toán thuộc Dự án Đầu tư xây dựng đường kết nối cầu Tứ Liên từ nút giao đường dẫn cầu Tứ Liên với đường Trường Sa đến đường cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên, các tiêu chí về nhân sự chủ chốt trong hồ sơ mời thầu (HSMT) đã nhận được ý kiến phản ánh từ phía nhà thầu.
Gói thầu có giá 3,859 tỷ đồng, do UBND xã Đông Anh (TP. Hà Nội) mời thầu.
Cụ thể, HSMT yêu cầu trưởng đoàn kiểm toán phải có thẻ thẩm định viên về giá. Theo ý kiến của nhà thầu, kiểm toán và thẩm định giá là hai lĩnh vực chuyên môn khác nhau, có yêu cầu riêng về năng lực và chứng chỉ hành nghề. Do đó, việc bắt buộc trưởng đoàn kiểm toán phải đồng thời sở hữu thẻ thẩm định viên về giá có thể làm thu hẹp số lượng nhân sự đáp ứng yêu cầu.
Bên cạnh đó, đối với vị trí kiểm toán viên kỹ thuật, HSMT yêu cầu nhân sự phải có bằng đại học thuộc một trong các chuyên ngành luật, kỹ thuật điện hoặc kinh tế xây dựng, đồng thời có chứng chỉ kiểm toán viên do Bộ Tài chính cấp.
Nhà thầu cho rằng việc kết hợp đồng thời yêu cầu về chuyên ngành đào tạo cụ thể và chứng chỉ hành nghề như trên chưa phù hợp với hướng dẫn tại Mẫu số 6A ban hành kèm theo Thông tư 79/2026/TT-BTC. Theo phản ánh, cách đặt tiêu chí này có thể trở thành rào cản đối với sự tham gia của các nhà thầu có năng lực chuyên môn phù hợp.
Sau khi chủ đầu tư bảo lưu nội dung HSMT, biên bản mở thầu ngày 15/10/2026 ghi nhận chỉ có một nhà thầu tham dự là Liên danh VNAA - RSM, trong đó Công ty TNHH Kế toán, Kiểm toán Việt Nam là đơn vị đại diện.
Một trường hợp khác được ghi nhận tại Gói thầu số 03 – Tư vấn giám sát thi công xây dựng thuộc Dự án Cải tạo, nâng cấp đường ĐH09 đoạn từ Khu dân cư Bình Dân đến Nghĩa trang Liệt sĩ xã Kim Thành, do UBND xã Kim Thành (TP. Hải Phòng) mời thầu.
Gói thầu có giá 995 triệu đồng, được mời thầu vào đầu tháng 8/2026.
Theo HSMT, các vị trí tư vấn giám sát trưởng và tư vấn giám sát viên đều phải đáp ứng yêu cầu tối thiểu 5 năm kinh nghiệm. Tuy nhiên, nhà thầu cho rằng mức yêu cầu này chưa thực sự tương xứng với quy mô công trình cấp IV.
Theo lập luận của nhà thầu, quy định pháp luật về năng lực hoạt động xây dựng đã có những yêu cầu cụ thể về trình độ chuyên môn và thời gian kinh nghiệm thực tế để cấp chứng chỉ hành nghề theo từng hạng. Trong đó, đối với một số lĩnh vực và hạng chứng chỉ tương ứng, thời gian kinh nghiệm có thể chỉ từ 2 - 3 năm.
Vì vậy, việc đặt ra yêu cầu tối thiểu 5 năm kinh nghiệm cho các vị trí nhân sự tại gói thầu này bị cho là cao hơn mức cần thiết.
Đáng chú ý, hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công của công trình không có hạng mục cấp nước, nhưng HSMT vẫn yêu cầu bố trí nhân sự tư vấn giám sát viên chuyên ngành cấp - thoát nước.
Giải thích về tiêu chí này, chủ đầu tư cho biết công trình nằm trong khu dân cư, có hệ thống hạ tầng kỹ thuật hiện hữu nên cần nhân sự có kinh nghiệm về cấp, thoát nước để phối hợp xử lý các vấn đề liên quan đến việc di chuyển hạ tầng.
Tuy nhiên, theo phản ánh của nhà thầu, việc yêu cầu huy động nhân sự cho những hạng mục không trực tiếp thuộc phạm vi công việc có thể làm tăng chi phí và tạo thêm áp lực trong quá trình lập hồ sơ dự thầu.
Theo kết quả phê duyệt ngày 27/8/2026, Công ty CP Tư vấn quy hoạch và Thiết kế xây dựng Hải Dương là nhà thầu duy nhất nộp hồ sơ dự thầu và được lựa chọn trúng thầu.
Tình trạng yêu cầu nhân sự chủ chốt với số lượng lớn cũng xuất hiện tại Gói thầu số 15 – Tư vấn giám sát thi công xây dựng và giám sát lắp đặt thiết bị Gói thầu số 14 thuộc Dự án Khu tái định cư Dầu Giây, do Trung tâm Phát triển quỹ đất TP. Đồng Nai mời thầu.
Tại gói thầu này, HSMT yêu cầu bố trí 3 nhân sự giám sát trưởng, đồng thời có 2 giám sát viên cho mỗi nhóm công việc gồm: phần đường, phần điện, thoát nước, cấp nước, an toàn lao động và vệ sinh môi trường.
Theo phản ánh, số lượng nhân sự được yêu cầu là tương đối lớn so với quy mô và tính chất công việc của gói thầu. Điều này có thể làm tăng chi phí huy động nhân sự, gây khó khăn cho quá trình chuẩn bị hồ sơ và thu hẹp khả năng tham dự của các nhà thầu.
Kết quả lựa chọn nhà thầu cho thấy chỉ có Liên danh Công ty TNHH Tư vấn đầu tư và xây dựng Hợp Phát - Công ty TNHH Long Thiên Hải - Công ty TNHH Tư vấn xây dựng Quỳnh Anh tham dự và trúng thầu với giá 4,621 tỷ đồng, trong khi giá gói thầu là 4,789 tỷ đồng.
Từ các trường hợp nêu trên có thể thấy, tiêu chí về nhân sự chủ chốt đang là một trong những vấn đề cần được quan tâm trong quá trình xây dựng HSMT đối với các gói thầu tư vấn.
Theo ghi nhận thực tế, trong khi lĩnh vực xây lắp và mua sắm hàng hóa có xu hướng gia tăng số lượng nhà thầu tham dự, thì hoạt động đấu thầu trong lĩnh vực tư vấn lại cho thấy bức tranh kém sôi động hơn khi nhiều gói thầu chỉ ghi nhận một nhà thầu tham dự.
Nhân sự chủ chốt là yếu tố quan trọng để đánh giá năng lực thực hiện gói thầu, đặc biệt đối với các dịch vụ tư vấn đòi hỏi trình độ chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn. Tuy nhiên, việc xây dựng tiêu chí đánh giá cần xuất phát từ yêu cầu thực tế của công việc, quy mô, tính chất và mức độ phức tạp của gói thầu.
Nếu HSMT đặt ra các điều kiện quá cao, yêu cầu chứng chỉ không thực sự liên quan đến nhiệm vụ đảm nhận, hoặc huy động số lượng nhân sự vượt quá nhu cầu thực tế, những tiêu chí này có thể trở thành rào cản đối với nhà thầu.
Đặc biệt, việc kết hợp nhiều điều kiện về bằng cấp, chứng chỉ và số năm kinh nghiệm cần được xem xét thận trọng, bảo đảm mỗi tiêu chí đều có cơ sở chuyên môn và thực sự cần thiết để thực hiện gói thầu.
Để nâng cao tính cạnh tranh và bảo đảm hiệu quả trong hoạt động lựa chọn nhà thầu, chủ đầu tư và bên mời thầu cần lưu ý một số vấn đề sau:
Xây dựng tiêu chí nhân sự phù hợp: Yêu cầu về trình độ chuyên môn, kinh nghiệm và chứng chỉ hành nghề cần gắn trực tiếp với nhiệm vụ của từng vị trí, không đặt ra điều kiện vượt quá mức cần thiết.
Tránh yêu cầu bằng cấp, chứng chỉ chồng chéo: Không nên đồng thời áp đặt những điều kiện chuyên môn không có mối liên hệ cần thiết với phạm vi công việc hoặc không phù hợp với quy định pháp luật.
Xác định số lượng nhân sự trên cơ sở thực tế: Việc huy động nhân sự phải căn cứ vào khối lượng, tiến độ, phạm vi và mức độ phức tạp của gói thầu.
Bảo đảm tính cạnh tranh của HSMT: Các tiêu chí cần được xây dựng khách quan, minh bạch, không tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu nhất định và không hạn chế sự tham gia của các nhà thầu có đủ năng lực.
Kết luận: Tiêu chí nhân sự chủ chốt không chỉ là công cụ để đánh giá năng lực của nhà thầu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ cạnh tranh của gói thầu. Một HSMT được xây dựng hợp lý cần bảo đảm lựa chọn được đội ngũ nhân sự đủ năng lực thực hiện công việc, đồng thời không tạo ra những rào cản không cần thiết đối với các nhà thầu. Đây là yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả, tính minh bạch và chất lượng của hoạt động đấu thầu.
Trường hợp cần hỗ trợ tra cứu thông tin về đấu thầu, tham gia các lớp học để thi chứng chỉ, nâng cao chuyên môn về đấu thầu, vui lòng liên hệ:
Hotline: 083.811.5749
Email: dokienvong@apd.edu.vn
