Loading...
Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 09/9/2026 đã bổ sung cơ chế xử lý đối với các báo giá có mức giá chênh lệch trên 30% so với giá trung bình khi xác định giá gói thầu. Quy định này trao quyền chủ động cho chủ đầu tư trong việc loại trừ những báo giá bất thường, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả của quá trình xác định giá gói thầu.
.png)
Theo Điều 1 Nghị định 349/2026/NĐ-CP, Chính phủ đã sửa đổi, bổ sung điểm d khoản 2 Điều 18 Nghị định 214/2025/NĐ-CP về căn cứ xác định giá gói thầu.
Theo đó, chủ đầu tư phải thu thập tối thiểu 01 báo giá đối với hàng hóa, dịch vụ và được khuyến khích thu thập nhiều hơn 01 báo giá. Trường hợp có nhiều hơn 01 báo giá thì có thể lấy giá trung bình của các báo giá để xác định giá gói thầu.
Đáng chú ý, quy định mới bổ sung cơ chế xử lý đối với những báo giá có mức giá bất thường. Cụ thể, khi xác định giá trung bình, nếu có báo giá hoặc hạng mục trong báo giá có giá cao hơn hoặc thấp hơn 30% so với giá trung bình thì chủ đầu tư có quyền loại trừ các báo giá hoặc hạng mục này để xác định giá trung bình.
Như vậy, việc loại trừ báo giá có mức chênh lệch trên 30% là quyền của chủ đầu tư, không phải nghĩa vụ bắt buộc. Chủ đầu tư cần xem xét đặc điểm hàng hóa, dịch vụ, tính hợp lý của mức giá và các dữ liệu liên quan trước khi đưa ra quyết định.
Một điểm cần đặc biệt lưu ý là tỷ lệ 30% được xác định dựa trên giá trung bình của các báo giá thu thập được, không phải so sánh với giá dự toán, giá gói thầu đã được phê duyệt hay mức chênh lệch trực tiếp giữa hai báo giá.
Có thể hiểu nguyên tắc xác định như sau:
Bước 1: Thu thập các báo giá hợp lệ đối với hàng hóa, dịch vụ cần mua sắm.
Bước 2: Tính giá trung bình của các báo giá thu thập được.
Bước 3: So sánh từng báo giá hoặc từng hạng mục trong báo giá với giá trung bình.
Bước 4: Xem xét loại trừ những báo giá hoặc hạng mục có giá cao hơn hoặc thấp hơn 30% giá trung bình theo quyền quyết định của chủ đầu tư.
Ví dụ minh họa:
Chủ đầu tư thu thập được 03 báo giá cho cùng một loại hàng hóa với các mức giá lần lượt là 100 triệu đồng, 120 triệu đồng và 180 triệu đồng.
Giá trung bình của 03 báo giá là:
(100 + 120 + 180) / 3 = 133,33 triệu đồng.
Ngưỡng chênh lệch 30% tương ứng:
133,33 × 30% = 40 triệu đồng.
Như vậy, khoảng giá nằm trong ngưỡng 30% so với giá trung bình là từ 93,33 triệu đồng đến 173,33 triệu đồng.
Báo giá 180 triệu đồng cao hơn giá trung bình khoảng 35%, vượt ngưỡng 30%. Vì vậy, chủ đầu tư có quyền xem xét loại trừ báo giá này khi xác định giá trung bình.
Cần lưu ý, việc loại trừ không đồng nghĩa với việc mặc nhiên lựa chọn báo giá thấp nhất. Mục đích của quy định là loại bỏ những mức giá có dấu hiệu bất thường để việc xác định giá gói thầu có cơ sở hợp lý hơn.
Một tình huống đáng chú ý trong thực tế là trường hợp chủ đầu tư chỉ thu thập được đúng 02 báo giá.
Ví dụ, chủ đầu tư nhận được 02 báo giá với mức giá lần lượt là 70 triệu đồng và 200 triệu đồng.
Giá trung bình của 02 báo giá:
(70 + 200) / 2 = 135 triệu đồng.
Mức chênh lệch của từng báo giá so với giá trung bình:
Báo giá 70 triệu đồng: thấp hơn giá trung bình 48,15%.
Báo giá 200 triệu đồng: cao hơn giá trung bình 48,15%.
Như vậy, cả hai báo giá đều có mức chênh lệch vượt quá 30% so với giá trung bình.
Về mặt toán học, khi chỉ có 02 báo giá, độ chênh lệch tuyệt đối của mỗi báo giá so với giá trung bình luôn bằng nhau. Do đó, nếu một báo giá vượt ngưỡng 30% thì báo giá còn lại cũng đồng thời vượt ngưỡng này.
Cụ thể, điều kiện để cả hai báo giá cùng vượt ngưỡng 30% xảy ra khi giá cao hơn giá thấp trên khoảng 85,71%.
Đây là tình huống cần được chủ đầu tư đặc biệt lưu ý. Nếu cả hai báo giá đều bị xem xét loại trừ thì sẽ không còn dữ liệu từ hai báo giá này để xác định giá trung bình theo phương pháp trên. Khi đó, chủ đầu tư cần cân nhắc thu thập bổ sung báo giá hoặc sử dụng các căn cứ xác định giá gói thầu khác theo quy định, thay vì mặc nhiên lựa chọn báo giá thấp hơn.
Bên cạnh cơ chế loại trừ báo giá chênh lệch trên 30%, Nghị định 349/2026/NĐ-CP cũng quy định rõ hơn về trách nhiệm của chủ đầu tư và đơn vị cung cấp báo giá.
Đối với chủ đầu tư:
Phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia.
Thời hạn để các đơn vị quan tâm gửi báo giá tối thiểu là 03 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải yêu cầu báo giá.
Có trách nhiệm tổ chức thu thập báo giá bảo đảm công khai, minh bạch.
Chịu trách nhiệm về việc xác định giá gói thầu và các quyết định liên quan đến việc loại trừ báo giá.
Đối với đơn vị cung cấp báo giá:
Phải cung cấp thông tin về giá hàng hóa, dịch vụ phù hợp với khả năng cung cấp thực tế.
Bảo đảm việc cung cấp báo giá không vi phạm quy định của pháp luật về cạnh tranh.
Không thực hiện hành vi bán phá giá hoặc nâng khống giá nhằm làm sai lệch kết quả xác định giá gói thầu.
Đáng chú ý, Nghị định cũng bổ sung cơ chế bảo vệ trách nhiệm của chủ đầu tư. Theo đó, nếu chủ đầu tư đã tuân thủ đầy đủ quy định về tổ chức thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch thì không phải chịu trách nhiệm đối với hành vi vi phạm quy định về cung cấp báo giá của đơn vị cung cấp.
Để hạn chế rủi ro trong quá trình xác định giá gói thầu, chủ đầu tư cần chú ý một số vấn đề sau:
Thứ nhất, không nhầm lẫn căn cứ tính tỷ lệ 30%. Mức chênh lệch phải được xác định trên cơ sở giá trung bình của các báo giá, không phải so với dự toán hoặc giá gói thầu.
Thứ hai, cần phân biệt quyền và nghĩa vụ loại trừ. Quy định sử dụng cụm từ “có quyền loại trừ”, do đó chủ đầu tư được xem xét, quyết định trên cơ sở tình hình thực tế, không phải cứ vượt ngưỡng 30% là bắt buộc phải loại bỏ.
Thứ ba, chú ý trường hợp chỉ có 02 báo giá. Nếu hai báo giá chênh lệch lớn khiến cả hai cùng vượt ngưỡng 30%, chủ đầu tư cần có phương án thu thập thêm dữ liệu hoặc áp dụng căn cứ xác định giá khác phù hợp với quy định.
Thứ tư, lưu trữ đầy đủ hồ sơ xác định giá. Chủ đầu tư nên lưu lại các báo giá thu thập được, bảng tính giá trung bình, kết quả so sánh tỷ lệ chênh lệch và căn cứ giải trình cho quyết định giữ lại hoặc loại trừ báo giá. Đây là cơ sở quan trọng phục vụ công tác kiểm tra, thanh tra và kiểm toán sau này.
Quy định mới tại Nghị định 349/2026/NĐ-CP đã bổ sung một công cụ quan trọng giúp chủ đầu tư chủ động hơn trong việc xử lý các báo giá có mức chênh lệch bất thường khi xác định giá gói thầu.
Tuy nhiên, việc áp dụng ngưỡng 30% cần được thực hiện trên cơ sở hiểu đúng quy định, tính toán chính xác và có căn cứ giải trình rõ ràng. Đặc biệt, chủ đầu tư cần thận trọng với trường hợp chỉ có 02 báo giá và cả hai đều vượt ngưỡng chênh lệch cho phép.
Xác định giá gói thầu không chỉ là bước chuẩn bị về mặt tài chính mà còn là khâu quan trọng bảo đảm tính cạnh tranh, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả trong hoạt động đấu thầu.
Trường hợp cần hỗ trợ tra cứu thông tin về đấu thầu, tham gia các lớp học để thi chứng chỉ, nâng cao chuyên môn về đấu thầu, vui lòng liên hệ:
Hotline: 083.811.5749
Email: dokienvong@apd.edu.vn
